Neler yeni

Soru/Cevap İş fiili mi durum fiili mi?

sinan55

Yeni Üye
Katılım
3 Eki 2017
Mesajlar
1
Arkadaşlar"sevmek, özlemek, beğenmek" gibi duyguları ifade eden ancak nesne alabilen fiilleri derste nasıl öğretiyorsunuz. duyguları ifade etme bakımından durum fiilleri gibi, nesne alabilmeleri bakımından iş fiili gibiler.
 

MUSTAFA KAFA

Türkçe Öğretmeni
Yönetici
Katılım
27 Eyl 2017
Mesajlar
493
İş fiili olarak değerlendiriyorum insanın kendisi dışında bir varlığı gerektirdiği için.
 

Ozan_35

Çalışkan Üye
Katılım
21 Şub 2018
Mesajlar
232
Nesne alıp almama ölçütü bu konuyu karma karışık hale getirmiş durumda. Kaynakların çoğunda, nesne alabilenler iş fiili olarak gösteriliyor. Buna göre "bekle-" iş fiili, "dur-" durum fiili oluyor. "Kapının önünde bekliyorum." ile "Kapının önünde duruyorum." cümlelerindeki fiillerin farklı olduğunu öğrenciye nasıl anlatıp kavratacağız? "İkisinde de özne hareketsiz. Nasıl farklı oluyor?" diye soran öğrenciler var. Ayıkla pirincin taşını.

Benim görüşüm, nesne alıp almamak ölçüt olamaz. Özne pasif, hareketsiz, durağan konumdaysa (nesne alıp almadığına bakılmaksızın) durum fiili söz konusudur. Tabii bu benim görüşüm. Her zamanki gibi genel görüşe göre anlatıyorum.
 

Murat74

Aktif Üye
Katılım
22 Ocak 2018
Mesajlar
62
Kullanılan cümleye göre değişir bence fiillerin anlam özelliği. Yazdığınız fiiller iş fiildir bu arada.
 

Ozan_35

Çalışkan Üye
Katılım
21 Şub 2018
Mesajlar
232
"dur-" fiili benim baktığım kaynaklarda durum fiili olarak geçiyor.
 

AysunK

Moderator
Yönetici
Katılım
29 Eyl 2017
Mesajlar
112
Deyimleri iş oluş hareket fiili olması yönünden değerlendirebilir miyiz...
Ya da şöyle sorayim mecaz anlamlı sözcük fiil olduğunda fiilde anlam özelliğine bakılabilir mi.
 

serkansgp

Aktif Üye
Katılım
19 Ocak 2018
Mesajlar
179
Hareketin gerçekleşmesi için başka bir nesneye ihtiyaç duyması durumudur hocalarım. Seviyorum dediğimiz zaman iş eylemidir çünkü sevmek için sevilmesi gereken bir nesne olmak zorundadır. Nesne derken de duygular da olabilir ama duruyorum dediğimiz zaman dur- durum eylemidir. Aynı kökten türüyor zaten çünkü durmak için bireyin bir nesneye ihtiyacı yoktur birey saf bir şekilde sadece hareket belirtir. Uyu- bak- vb. İnsanın bilinciyle var olan doğallığı durum eylemidir kısacası. Lütfen anlatırken dikkat edelim. Kolay bir konu ama öğrenciler sağ olsun felç hale getirebiliyorlar.
 

serkansgp

Aktif Üye
Katılım
19 Ocak 2018
Mesajlar
179
Deyimleri iş oluş hareket fiili olması yönünden değerlendirebilir miyiz...
Ya da şöyle sorayim mecaz anlamlı sözcük fiil olduğunda fiilde anlam özelliğine bakılabilir mi.

Bakarız hocam. Kalbimi kırdı dediğimizde kır- eylemi iş anlamındadır. Mecazlık sadece sözcüğünanlamını değiştirir eylemin anlam özelliğini değil. Yani, kır- eylemi mecaz da olsa bir nesneye ihtiyaç duyar.
 

sew_da

Yeni Üye
Katılım
20 Şub 2018
Mesajlar
3
Bekle-, özle-, beğen- fiilleri nesne alabilen durum fiilleridir. kaynakların çoğunda böyle geçiyor ve fiillerin anlam özellikleri konusunda ayrı olarak vurgulanması gerekiyor.
 

erool

Yeni Üye
Katılım
22 Ocak 2018
Mesajlar
7
örnekler cogaldikca bence bu konu çığrından çıkıyor.Bugun sinifta şunu yasadik aglamak fiiline durum dedik,gozleri yasarmak fiiline de oluş dedik.bu orneklerden sonra cocuklar ogrendigini de karistirdi:)
 

krtlss

Yeni Üye
Katılım
2 Eki 2017
Mesajlar
17
Öznenin eylemi bir nesneyi gerektiriyorsa bu fiiller iş fiilleridir.Hareket kavramı ile özdeşleştirirseniz iş fiilini yanlış yaparsınız.Belirttiğiniz fiiller öznenin haricinde bir nesne ile anlam ve görünürlük kazanıyor.
Bir de mümkünse kaynaklarınızı iyi belirleyin.Piyasada bu konuda ( kafa karışıklığı yaratmak üstüne ) o kadar temelsiz kitaplar var ki. Araştıran, irdeleyen diğer görüşlere atıfta bulunan dilbilimcileri dışında tutuyorum.
Not: Fiilleri eylem bildiren ve oluş bildiren olarak ikiye ayıran görüşler de mevcut. Bk. Çağdaş Türkiye Türkçesi Diibilgisi,Tahir Kahraman
 

hasanyasin

Çalışkan Üye
Katılım
26 Ocak 2018
Mesajlar
325
Zeynep Korkmaz da konuya şöyle bakıyor:
 

Ekli dosyalar

  • Ekran Alıntısı.JPG
    Ekran Alıntısı.JPG
    212.9 KB · Görüntüleme: 1,282
  • Turkiye_Turkcesi_Grameri-Zeynep_Korkmaz.pdf
    18.5 MB · Görüntüleme: 697

mevlanaadana

Yeni Üye
Katılım
11 Eyl 2018
Mesajlar
4
Hareketin gerçekleşmesi için başka bir nesneye ihtiyaç duyması durumudur hocalarım. Seviyorum dediğimiz zaman iş eylemidir çünkü sevmek için sevilmesi gereken bir nesne olmak zorundadır. Nesne derken de duygular da olabilir ama duruyorum dediğimiz zaman dur- durum eylemidir. Aynı kökten türüyor zaten çünkü durmak için bireyin bir nesneye ihtiyacı yoktur birey saf bir şekilde sadece hareket belirtir. Uyu- bak- vb. İnsanın bilinciyle var olan doğallığı durum eylemidir kısacası. Lütfen anlatırken dikkat edelim. Kolay bir konu ama öğrenciler sağ olsun felç hale getirebiliyorlar.
 

karmonu

Yeni Üye
Katılım
16 Mar 2018
Mesajlar
10
Hareketin gerçekleşmesi için başka bir nesneye ihtiyaç duyması durumudur hocalarım. Seviyorum dediğimiz zaman iş eylemidir çünkü sevmek için sevilmesi gereken bir nesne olmak zorundadır. Nesne derken de duygular da olabilir ama duruyorum dediğimiz zaman dur- durum eylemidir. Aynı kökten türüyor zaten çünkü durmak için bireyin bir nesneye ihtiyacı yoktur birey saf bir şekilde sadece hareket belirtir. Uyu- bak- vb. İnsanın bilinciyle var olan doğallığı durum eylemidir kısacası. Lütfen anlatırken dikkat edelim. Kolay bir konu ama öğrenciler sağ olsun felç hale getirebiliyorlar.
Söylediklerinize ben de katılıyorum hocam. Fiilleri anlamlarına göre iş, durum ve oluş fiili diye ayırıyoruz. Eğer sözcük gerçek anlamının dışında yan veya mecaz anlamda kullanılmışsa anlamına göre çeşidi değişebilir diye biliyorum. Yanlış mıdır bilmiyorum.
Örnek:
Babam gazetesini okuyor. (İş fiili)
Henüz ilkokulda okuyorum. (Durum fiili)
İkinci cümlede fiilin anlamı değiştiği için doğal olarak anlamına göre türü de değişiyor.
 

serkan2043

Çalışkan Üye
Katılım
7 Mar 2018
Mesajlar
83
kapının önünde bekliyorsa demek ki beklenen birisi var yani eylemden etkilenen nesne var ama kapının önünde duruyorsa etkilenen nesne yok birinci kılış ikincisi durum fiilidir çocuklar gibi fiili hareket ediyor ya da etmiyor diye mi böleceğiz sayın zümrelerim
 
Son düzenleme:

arın

Yeni Üye
Katılım
6 May 2018
Mesajlar
3
Deyimleri iş oluş hareket fiili olması yönünden değerlendirebilir miyiz...
Ya da şöyle sorayim mecaz anlamlı sözcük fiil olduğunda fiilde anlam özelliğine bakılabilir mi.
mecaz anlamlı sözcükler bu gruplamanın dışında kalıyor.
 

ismetbey

Üye
Katılım
9 Şub 2018
Mesajlar
93
kafanıza göre nasıl veriyorsunuz bunu sayın hocam

Öncelikle bu üslubunuzu beğenmediğimi ifade edeyim ve şu soruları sorayım:
Türk dili üzerine öğretmenlerin veya akademisyenlerin üzerinde uzlaşamadığı kaç konu var bir bilginiz var mı?
hasanyasin hocama teşekkür ederim Zeynep Korkmaz hocanın kitabını paylaşmış. özle- fiili durum olarak verilmiş.
Demek ki "kafama göre" değilmiş. Size iyi çalışmalar.
 
Üst